Trong Duy Thức Học có từ gọi là Biến kế sở chấp, có nghĩa là cái thấy cong quẹo, lệch lạc theo chỗ suy nghĩ lầm của mình. Chúng ta nhìn người này, người kia không đúng như thật. Khi đã biết tu, chúng ta nên có sao thấy vậy, đừng thêm đừng bớt gì cả. Người ta cười, mình biết người ta cười, người ta nhăn, mình biết người ta nhăn, thế thôi.
Đức Khổng Tử một hôm dắt môn đệ đi du hóa nhiều nơi, đến một chỗ rất nghèo, gạo không có đủ để ăn. Cả một nhóm thầy trò chỉ còn một ít gạo được cho sau nhiều ngày chịu đói. Thầy Khổng Tử bảo Nhan Hồi là người đệ tử đắc ý nhất lo việc nấu cơm, những người khác đi ra ngoài kiếm thêm rau về ăn. Sau đó, thầy đi vào nằm võng. Đang nằm ngủ nơi võng, chợt thầy Khổng Tử nghe một tiếng động hơi lớn, là lạ, nhìn ra thấy Nhan Hồi đang xới cơm, lại lấy một ít cơm bỏ vào lòng bàn tay vo lại rồi bỏ vào miệng nhai ngấu nghiến.
Thầy Khổng Tử rất buồn, “Chao ôi! Học trò nhất của ta mà lại đi ăn vụng thầy, vụng bạn!” Đến khi cơm chín, trước khi ăn thầy Khổng Tử muốn dâng cúng cơm cho tổ tiên để tỏ lòng hiếu kính. Lúc đó, Nhan Hồi thưa “Thưa thầy, không nên, vì cơm này không tinh sạch”. Thầy Khổng Tử hỏi vì sao? Nhan Hồi thưa, “Hồi nãy, khi con nấu cơm gần chín, mở nắp ra xới cơm, một cơn gió lớn thổi bụi rác từ mái nhà rớt vào trong nồi. Phần cơm trên mặt bị rác tro, tranh rơi đầy. Tuy con đã gạt lớp cơm bẩn đó để ăn, coi như phần cơm của con trưa nay, nhưng cơm này cũng không được sạch, xin thầy đừng cúng”. Nghe xong, Khổng Tử nói “Thật may nghe được con nói, nếu không ta đã trở thành kẻ hồ đồ”.
Thế nên, tuy mắt thấy rõ ràng nhưng có biết được sự thật trong đó không? Nếu là lúc cơm gạo dư giả chứ không phải gặp lúc đói khát thì thầy Khổng Tử đã không nghi Nhan Hồi ăn vụng. Do đang trong hoàn cảnh đó nên mới nghi người đệ tử đói bụng bốc cơm ăn lén. Vậy thì cái thấy bị quy định bởi điều kiện hoàn cảnh chưa chắc đã đúng. Vì vậy, khi tu tập, khi học thiền, chúng ta tu một điều rất dễ mà cũng rất khó, đó là có sao thấy vậy, có sao biết vậy.
Trong đời chúng ta hay chống trái với nhau vì mình thấy người kia làm như vậy có vẻ không ổn, mình sẽ góp ý cho họ làm tốt hơn. Nhưng người kia sở dĩ làm như vậy vì họ thấy ổn, khi mình góp ý, hai cái ý đụng nhau sinh chuyện. Vậy nếu muốn góp ý mà thấy không ổn, thì cứ để người kia làm theo ý họ, đến khi va chạm dần nhận ra họ sẽ sửa. Chuyện này nghe dễ mà khó làm, vì cái tâm này nhạy quá, vừa thấy là vọt miệng nói ngăn không kịp. Miệng ngăn không kịp là do tâm lăng xăng xao động.
Nên tu tập là thường duy trì tâm lắng, tỉnh, tự nhiên sẽ có sao thấy vậy dễ dàng. Một cái gương thật là gương khi không lưu lại những cái bóng cũ. Cũng vậy, nếu chúng ta chuyện gì đến rồi qua cứ để qua đi, đừng lưu lại những ký ức đó, chúng ta sẽ đỡ khổ, sẽ không giận ai lâu.
![[Image: An_Ph%25C6%25B0%25E1%25BB%259Bc%252C_Lon...367177.jpg]](https://1.bp.blogspot.com/-aOdEMrF5M9o/YN3VVgMvzmI/AAAAAAAACP4/wNrP0tRcPTM8sKyuD_-eab6rqt1Wgl2zACLcBGAsYHQ/w640-h404/An_Ph%25C6%25B0%25E1%25BB%259Bc%252C_Long_Th%25C3%25A0nh%252C_%25C4%2590%25E1%25BB%2593ng_Nai%252C_Vietnam_-_panoramio_%25283%2529_kindlephoto-298367177.jpg)
![[Image: R64d98e8afa87027edd1cc631974feec6_kindle...553333.jpg]](https://1.bp.blogspot.com/-yowM7sEZens/YNtopNaUauI/AAAAAAAACPY/QFPZupQIKmgabgIZKn5Fzwbr1sxuoR6KQCLcBGAsYHQ/w640-h480/R64d98e8afa87027edd1cc631974feec6_kindlephoto-187553333.jpg)