2026-01-23, 11:28 PM
Cuộc tổng đình công ở Minnesota: Điềm báo cho nước Mỹ
Lời giới thiệu: Một tiểu bang ngừng hoạt động không phải vì bão tuyết, mất điện hay thảm họa thiên nhiên, mà vì sự lựa chọn chính trị có ý thức. Sự kiện bất tuân dân sự ở Minnesota hôm nay trở thành tâm điểm của nước Mỹ khi người dân đồng loạt ngưng làm việc, đóng cửa hàng quán, hạn chế tiêu dùng và hỗ trợ lẫn nhau như một cách phản kháng. Cuộc tổng đình công này không chỉ là hành động bất tuân dân sự hiếm hoi trong lịch sử hiện đại của Mỹ, mà còn là lời cảnh báo sớm cho những điều có thể lan rộng ra trên toàn quốc.
Trong bối cảnh chính quyền Trump ngày càng đẩy mạnh các biện pháp cưỡng chế, đặc biệt thông qua ICE, phản ứng của tiểu bang Minnesota cho thấy một dạng sức mạnh khác với biểu tình trên đường phố hay tranh luận chính trị thông thường: Sức mạnh của cộng đồng tự tổ chức, của sự đoàn kết thầm lặng và của việc rút sự đồng thuận khỏi cỗ máy kinh tế – xã hội. Ở đây, phản kháng không chỉ là xuống đường hô khẩu hiệu, mà là ngừng vận hành một hệ thống được coi là bình thường.
Giáo sư Robert Reich, Cựu hiệu trưởng Trường Chính Sách Công Goldman, thuộc đại học UC Berkeley và là cựu bộ trưởng Bộ Lao Động, phân tích: Vì sao Minnesota với truyền thống tương trợ, tổ chức lao động và ký ức tập thể về bạo lực nhà nước, lại trở thành nơi khởi phát sự kiện đồng loạt ngưng làm việc. Đồng thời, ông cũng đặt ra một câu hỏi lớn hơn cho phần còn lại của nước Mỹ: Khi quyền lực ngày càng mang dáng dấp cưỡng bức, liệu cộng đồng có đủ khả năng đứng cùng nhau để nói “không” hay không? Sau đây là bài tóm lược các ý trong bài viết của GS Robert Reich:
***
Hôm nay, tiểu bang Minnesota gần như ngừng vận hành. Không phải vì thiên tai hay sự cố kỹ thuật, mà vì một hành động có chủ ý: Thể hiện sự đoàn kết. Đây được xem là cuộc tổng đình công đầu tiên trên đất Mỹ nhằm phản đối sự tàn bạo của chính quyền Trump.
Trên khắp tiểu bang Minnesota, các cửa hàng đóng cửa, người dân không mua sắm, công nhân ở nhà hoặc xin nghỉ bệnh. Các công đoàn kêu gọi ngừng việc tập thể. Cư dân giúp đỡ lẫn nhau để duy trì cuộc sống thường nhật. Đó là một cuộc phong tỏa kinh tế từ dưới lên. Những người tổ chức gọi ngày này là “Ngày của sự thật và tự do”.
Minnesota có thể đang trở thành mô hình cho những gì sẽ diễn ra trên toàn quốc trong những tháng tới, khi người dân tìm cách phản kháng một chế độ ngày càng mang dáng dấp độc tài dưới thời Trump.
Hôm qua, nhà báo Ana Marie Cox viết trên The New Republic rằng, Minnesota là nơi tự nhiên dẫn đầu cho kiểu huy động này. Bà nhắc đến một thực tế rất đời thường: Không ai có thể sống sót qua mùa đông Minnesota nếu không nhận được sự giúp đỡ. Ở đó, việc hàng xóm tự động xúc tuyết cho nhau, dùng máy thổi tuyết dọn sạch cả khu phố mà không cần ai yêu cầu hay trả công là chuyện có thật. Phổ biến không kém là cảnh người lạ dừng xe giữa đường để giúp một chiếc xe ô tô bị kẹt trong tuyết, hay chia sẻ bao cát trong cốp xe cho tình huống khẩn cấp.
Bà Cox viết rằng, người dân Minnesota giúp đỡ nhau không do dự và không đòi hỏi sẽ nhận lại sự giúp đỡ. Quý vị hiếm khi nghe câu “rồi nhớ trả ơn nhé”, bởi ai cũng hiểu: Rồi quý vị sẽ làm điều tương tự cho người khác. Sự hào phóng ấy tồn tại song song với khoảng cách xã hội đặc trưng của vùng Trung Tây – nơi con người có thể dè dặt trong quan hệ cá nhân, nhưng lại chia sẻ một nguyên tắc chung: Mình giúp người khác không phải vì mình thích họ, mà đơn giản vì họ cần được giúp đỡ.
Chính nền tảng đó đã tạo nên sự phản kháng ở cấp cơ sở hiện nay và giải thích vì sao phong trào chống ICE ở Minneapolis vượt qua ranh giới giai cấp và chủng tộc, sâu hơn cả làn sóng phẫn nộ sau cái chết của George Floyd.
Như bà Cox chỉ ra, đây không chỉ là phản ứng trước một đoạn video tám phút ghi lại hành vi giết người (George Floyd), cũng không chỉ là một vụ sát hại riêng lẻ. ICE, trong mắt nhiều người dân, là một đội quân gồm vô số “Derek Chauvin” và “Jonathan Ross”, được thả ra để gieo rắc nỗi sợ hãi cho thành phố này mỗi ngày. Ký ức chưa phai, chấn thương vẫn còn nguyên, và sức mạnh của phong trào phản kháng hôm nay là kết quả của sự tích tụ đau đớn suốt nhiều thập niên.
Tinh thần tử tế và tương trợ của Minnesota không phải là điều mới mẻ. Các nhà thờ Lutheran ở đây đã góp phần hình thành cộng đồng người tị nạn lớn nhất nước Mỹ, tính theo đầu người. Bang Minnesota có phong trào tổ chức lao động từ trước khi nó chính thức trở thành một tiểu bang. Năm 1976, nơi đây đã lập ra quỹ bảo hiểm rủi ro cao đầu tiên để bảo vệ những người bị coi là “không thể được bảo hiểm”.
Bà Cox kêu gọi mỗi người hãy nhìn lại cộng đồng nơi mình sinh sống. Sự kiên cường không tự nhiên xuất hiện trong khủng hoảng – nó cần được gieo mầm từ trước. Ngay cả khi các bạn không sống ở vùng khí hậu cận Bắc Cực, cộng đồng của các bạn rồi cũng sẽ cần đến điều đó.
Đây không phải là lúc tồi tệ để mang thực phẩm đến tủ lạnh cộng đồng miễn phí, mà là lúc chủ động giúp đỡ hàng xóm trước khi họ phải lên tiếng, cũng là lúc tham gia khóa huấn luyện Naloxone, hoặc tình nguyện dắt chó đi dạo, lập một thư viện dụng cụ dùng chung, hay đơn giản là học thuộc tên vài người sống quanh mình.
Quan trọng nhất: Hãy đăng ký tham gia các chương trình giám sát hoạt động của ICE ngay tại địa phương, bởi rất có thể ICE đã hiện diện ở đó rồi. Những gì Trump đang làm với Minneapolis là bản thiết kế cho những gì ông ta muốn áp đặt lên phần còn lại của nước Mỹ. Và cách Minneapolis phản ứng hôm nay cũng nên là khuôn mẫu cho tất cả chúng ta.
Bình Luận từ Facebook
[b]Dương Lệ Chi[/b]
![[Image: https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.ama...0x534.jpeg]](https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!0E8F!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fec1314-aacf-4d27-9c72-09e2f993ae59_780x534.jpeg)
Friends,
Today, Minnesota is shutting down in solidarity.
It’s the nation’s first general strike in response to Trump’s thuggery.
Across the state, businesses are closed. People are not shopping. Workers have stayed home or called in sick. Labor unions are encouraging work stoppages. Residents are helping one another. It’s an economic blackout.
Organizers are calling it a “Day of Truth and Freedom.”
It could be a model for what the nation as a whole does in coming months, to repudiate the Trump dictatorship.
Ana Marie Cox, writing in yesterday’s TNR, noted that Minnesota is a natural leader for this kind of thing. “It is impossible to get through a Minnesota winter without help, and only sometimes does that assistance come from your neighbors. The stories about people shoveling out or snow blowing an entire block’s driveways without being asked and with no compensation are true, but the real miracles (and just as common) are the times when strangers stop to help someone shovel out a car caught in a snowbank or bring out the kitty litter from their trunk put there just for this kind of emergency.”
But what’s happening today across Minnesota isn’t just neighborhood mutual aid; it’s the assertion of grassroots power. Labor federations, the AFL-CIO, and hundreds of businesses are coordinating today’s economic shutdown in direct response to the invasion of Minnesota by Trump’s federal goons.
Cox is right about Minnesota’s culture. “People offer assistance without hesitation and without question; I don’t think I ever even heard someone dismiss thanks with, ‘Just pay it back someday.’ Of course you will — everyone knows it. Some might find it remarkable that the generosity exists right alongside the stubborn interpersonal Midwestern micro-distance that can take years to thaw. But the caution of their relationships speaks to the universality of the principle: You don’t help people out because you like them. You just do.”
Let me add, though, that the culture Cox is highlighting can also be found on the streets and byways of every state in America. It is rooted in a long tradition of people power. It offers one reason why the mobilization in Minneapolis has cut across class and racial lines even more deeply than the response to George Floyd’s murder — and why a similar mobilization is taking place around the nation.
It’s the predicate for the ground-level resistance, and widespread involvement of newly activated residents, to ICE’s occupation and to Trump’s tyranny.
As Cox says, “It’s more than eight minutes of murderous cruelty caught on a cell phone, it’s more than the assassination of Renee Nicole Good. ICE is an army of Derek Chauvins and Jonathan Rosses, released to wreak havoc on the city every day. The memory is keen, the trauma is immediate and sustained, and the strength underneath the response is the work of decades.”
The decency of Minnesotans is mirrored in Lutheran churches seeding what has become the largest refugee population per capita in the United States. Minnesota has had a labor organizing movement since before it became a state. Minnesota created the first high-risk pool in the country to insure “the uninsurable” in 1976.
You can find similar seeds in your state and your community.
Cox urges us to look around our own neck of the woods. Our own communities might need us to help seed a little resilience — now, before a crisis arrives to consume us and even if it’s not in a sub-Arctic clime.
This is not a bad time to take groceries to a free fridge in your city. Or maybe: Find a chore to do for a neighbor now, before they need it. Or maybe: Get trained on naloxone administration. Volunteer to walk dogs. Start a tool library. Learn some names.
Sign up for the ICE watch that’s happening near you. Because almost certainly, ICE is already there.
Most importantly, know that what Trump is doing to Minneapolis is the template for what Trump wants to bring to your hometown next.
Minnesota’s general strike should be our template for how we respond nationally.
[email=https://robertreich.substack.com/p/minnesotas-general-strike-and-americas]Robert Reich[/email]

