tìm hiểu về Ukraine
Opinion: Ukraine is where the Holocaust began. It should properly memorialize the victims.

Carl Gershman is president of the National Endowment for Democracy.

The May 20 inauguration of Volodymyr Zelensky, a newcomer from outside the political establishment who campaigned on a program of bold reform, shows how far Ukraine has come in consolidating democracy since the Maidan revolution in 2014. The country still faces many formidable challenges, the most urgent being combating poverty and endemic corruption, and defending itself against Russia’s continued armed aggression. But this is a new and hopeful moment for Ukraine, and it may offer an opportunity to address another issue that, though less urgent, is nonetheless profoundly significant for Ukraine’s future: the traumatic legacy of the Nazi Holocaust.

Ukraine is where the Holocaust began, well before the Nazis established mass extermination camps such as Auschwitz for the mechanized slaughter of the Jews. As the German army moved east in the summer of 1941 following the invasion of the Soviet Union, its mobile killing units, the Einsatzgruppen, began rounding up the Jewish men, women and children in every town and village, shooting them and burying them in mass graves. All told, some 1.5 million Jews were murdered in territories that are now part of Ukraine.

While this was done in full view of the local villagers and townspeople, many of whom were requisitioned to assist in the gruesome process, the genocide was hidden from the outside world. It remained hidden even after World War II had ended, when it was “obscured by clouds of Soviet secrecy and anti-Semitism,” in the words of Paul A. Shapiro, the director of the Mandel Center for Advanced Holocaust Studies at the U.S. Holocaust Memorial Museum. The wall of silence in the Soviet Union was the reason Yevgeny Yevtushenko in 1961 wrote his famous poem “Babi Yar,” protesting the Soviet regime’s refusal to identify the ravine by that name in the suburbs of Kiev as the site where nearly 34,000 Jews were murdered on Sept. 29-30, 1941.

A turning point came in 2002 when a French priest, Father Patrick Desbois, visited the town of Rava-Ruska in western Ukraine, where his grandfather had been held in a Nazi prison camp during the war. Desbois’s grandfather never spoke about what had happened to the Jews in Rava-Ruska, except once when he cryptically said to his then-7-year-old grandson, “For us, the camp was difficult; there was nothing to eat, we had no water. . . . But it was worse for the others!”

The “others,” Desbois later learned, were the Jews. He became so obsessed with finding the truth that he began to search out and interview elderly villagers in western Ukraine who, as teenagers, had witnessed the mass slaughter. In 2008, on the basis of these eyewitness accounts, Desbois published “The Holocaust by Bullets,” a pathbreaking book that documents in excruciating detail how the killings occurred, the location of hundreds of gravesites and the extremely fraught issue of Ukrainian participation in the genocide, most often under compulsion in Desbois’s view, though that is a subject on which there is great debate and disagreement.

Ukraine continues to be faced with the challenge of how to address its Holocaust-era past. There are some 2,000 mass graves of Holocaust victims in the country, ranging in size from a few dozen victims to tens of thousands. Babi Yar is the most well-known, but the vast majority are unmarked and unprotected.

A decade ago, the American Jewish Committee, with funding from the German government, initiated the Protecting Memory project, which has protected and properly memorialized several dozen mass gravesites in western Ukraine. The Ukrainian Center for Holocaust Studies in Kiev has worked with local authorities to develop educational materials and pedagogical programs, involving teachers and their students, to make the gravesites a visible and meaningful part of the local geography and cultural memory. It is especially gratifying that the dedication ceremonies of these memorial sites regularly include teachers and schoolchildren, as well as local officials and church leaders. These programs need to be expanded and deserve support from the United States and other countries.

The new government in Ukraine should also play a more expansive role in acknowledging the Holocaust as part of its national history. An important first step was the recent announcement by the Foreign Ministry that Ukraine intends to join the International Holocaust Remembrance Alliance. The Culture Ministry also should take the gravesites under its active protection and regulate the juridical questions related to land use. This should be done as soon as possible, before the land is offered to private investors. In addition, criminal proceedings should be initiated against those who are destroying gravesites — occurrences which are, unfortunately, not uncommon.

If Ukraine can take these steps toward properly memorializing victims of the Holocaust, it will become a stronger and more unified country, and it will contribute to the moral renewal of our troubled world.



Ukraine: massacres of the Jews | Focus on Europe


nếu nói chuyện với người Jews về Ukraine

mình sẽ có 1 cái nhìn khác về quốc gia này

Vân có người bạn là người Jew , he nói .. great grandmother của him bị Ukraine giết tập thễ

ở địa vị him , him nghĩ thế nào về Ukraine 


nếu mình đả từng là victim , thì mình có cái nhìn khác

nếu mình chưa là victim của họ , thì mình có cái nhìn khác

ai cũng có cái lý của cái nhìn của họ
28/08/1941: Thảm sát người Do Thái ở Ukraine

Nguồn: Mass slaughter in Ukraine, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1941, hơn 23.000 người Hungary gốc Do Thái đã bị Cơ quan mật vụ Gestapo của Đức Quốc xã giết chết ở Ukraine, vốn đang bị Đức chiếm đóng.

Đợt xâm lăng của Đức vào Liên Xô đã dẫn tới các cuộc không kích hàng loạt vào Moskva và việc chiếm đóng một phần Ukraine. Ngày 26/08, Hitler đã thể hiện niềm hân hoan chinh phục của mình bằng cách mời Benito Mussolini tới Brest-Litovsk, nơi đã bị người Đức phá hủy thành lũy. Mỉa mai thay khi người Ukraine từng xem người Đức là những người giải phóng họ khỏi sự áp bức của Liên Xô và là đồng minh của họ trong cuộc đấu tranh giành độc lập.

Tuy nhiên, vào đầu tháng 07, người Đức đã bắt giữ những người Ukraine đang vận động và tổ chức một chính quyền lâm thời giám sát việc đòi quyền tự trị và đưa họ vào các trại tập trung. Người Đức cũng bắt đầu phân tách nước này, chuyển giao nhiều vùng sang Ba Lan (đã bị Đức chiếm đóng) và Romania.

Nhưng nỗi kinh hoàng thực sự là dành cho người Do Thái trên khắp nước này. Hàng chục ngàn người Do Thái ở Hungary đã bị trục xuất và phải di cư sang Ukraine. Các nhà chức trách Đức đã cố gắng đưa họ trở lại, nhưng Hungary không chấp nhận. Tổng Tư lệnh Franz Jaeckeln thề sẽ đối phó với dòng người tị nạn bằng cách “xử lý toàn bộ những người Do Thái vào ngày 01/09.” Ông ta hành động thậm chí còn sớm hơn lời hứa đó. Ngày 28/08, ông ta cho dẫn hơn 23.000 người Hungary gốc Do Thái đến các hố bom tại Kamenets Podolsk, ra lệnh cho họ cởi quần áo và giết họ bằng súng máy. Những người không chết vì đạn thì cũng bị chôn sống dưới sức nặng của những xác chết xếp chồng lên trên họ.

Cuối cùng, đã có hơn 600.000 người Do Thái đã bị giết ở Ukraine trong chiến tranh.

câu hỏi được đặt ra ở đây

- đồng ý là Đức giết người Do thái tập thễ

- tại Ukraine


Vân thấy ông bạn Do thái của Vân cũng còn ấm ức ... vì his great grandmother bị giết tại Ukraine

Vân muốn tìm hiểu , để nói với ông ... đây là việc làm của Đức ở Ukraine , chứ không phải việc làm của Ukraine
Ukrainian Ambassador Claims His Country Aided Jews During the Holocaust. History Says Otherwise

Apart from a handful of Righteous Gentiles, many Ukrainians hunted down Jews, turned them over to the Nazis and even murdered them with their own hands

The Ukrainian ambassador to Israel, Yevgen Korniychuk, expressed disappointment on Tuesday at the limitations Israel is placing on accepting refugees from his country and offered a historical justification for expecting more: “We think everyone remembers the Second World War, when Ukrainians helped rescue Jews,” he said.

In making such a statement, Korniychuk joins a host of other Eastern European countries who, in recent years, have downplayed their role in the Holocaust.

First, let’s look at what Korniychuk said, and then at what he didn’t say. Yad Vashem, Israel’s Holocaust memorial center, recognizes 2,673 Ukrainian Righteous Gentiles. That is a respectable number and among the highest statistically, but not relative to the number of Jews who were living in Ukraine at the time – 2.4 million on the eve of the war – or to the total Ukrainian population.

In Israel, there are Jews who owe their lives to a handful of Ukrainians who helped them in their time of need. One of them is the historian Prof. Shimon Redlich. But, what is missing from the ambassador’s remarks is considerably more important. Alongside the handful who rescued Jews, there were many others who did exactly the opposite. They didn’t just fail to help their neighbors but hunted them down, turned them over to the Nazis and even murdered them with their own hands—all with enthusiasm and joy, and without force or invitation.

Korniychuk was preaching to the converted and his statement quickly made its way onto social media networks. When the Tel Aviv municipality illuminated an image of the Ukrainian flag on the facade of city hall, many felt that a red line had been crossed and recalled the role of Ukrainians in the war.

“My grandfather’s entire family were murdered in cold blood. The city of Tel Aviv turned on the lights for murderers, who only wanted to do good for the Nazis,” wrote one of the critics. The Facebook group “The Holocaust in Color” was also upset: Its administrator, Yossi Biran, has in recent days uploaded pictures of Ukrainian collaborators in the Holocaust.

“I’m not here to educate but to recall that in this story there’s a very dark chapter that will continue for many generations in regard to the Jewish people,” he explained. “I wish we weren’t in this situation, and I wish everything would end soon. But I have no excess of sympathy for the Ukrainians.” (người bạn Do thái của Vân nói something cũng gần giống như this sentence  Crying-face4)

The journalist Shimon Riklin pointed to John Demjanjuk as an example. A Ukrainian by birth, Demjanjuk was taken prisoner by the Germans and served as a guard at the Sobibor extermination camp. Many of the guards at the camps were Ukrainian. Judy Nir-Mozes, another journalist, added her voice, saying: “I am trying to remember what the Ukrainians did for the Jews during the World War. How many Jews did they save back then that we have to worry so much about them now?” She added, “All of my mother’s family was murdered. I’ve never heard that they helped them much.”

Some 1.5 million Ukrainian Jews were murdered in the Holocaust. The role of Ukrainian collaborators in this mass murder varied across regions and times.

“Without the massive help of Ukrainian auxiliary police units, the Germans would have had a very difficult time murdering so many Jews so quickly,” Prof. Omer Bartov, author of the book “Anatomy of a Genocide: The Life and Death of a Town Called Buczacz,” told Haaretz in an interview to mark the opening of a Babi Yar memorial four months ago.

“There’s no doubt that the auxiliary police was critical for the efficient execution of Aktion—whether it was putting Jews into railway cars or murdering them on the spot. In both cases, they needed to be located, collected and led along,” he added.

In addition to collaborating with the Nazis in the extermination camps, there were Ukrainian nationalist organizations that operated independently to murder Jews. Canadian-American historian John-Paul Himka’s new book, “Ukrainian Nationalists and the Holocaust,” describes how Ukrainian nationalist militias raided Jewish hiding places, found those sheltering with local families and in the forests, and handed them over to the Germans or murdered them themselves.

Babi Yar is one of the symbols of the Holocaust. Historical research has shown that while no Ukrainians were involved in the shooting of thousands of Jews there, they did play a central role in the murder. “The job of the Ukrainian police in the slaughter was to locate Jews and secure the site,” Dr. Kiril Feferman of Ariel University and a member of the new Babi Yar memorial’s academic committee told Haaretz.

The Yad Vashem website contains testimony from a senior Nazi officer recounting that his office received many reports from Ukrainians about Jews hiding near Babi Yar. “The number of reports was so great that due to a lack of manpower, the office couldn’t handle them all,” he said.

Nazi collaborators hailed heroes of the nation

Ukrainian antisemitism and the mass murder of Jews has deep roots, stretching back to the 17th century when Bohdan Khmelnytsky, one of the founders of the Ukrainian nation, carried out massacres of Jews. It’s enough to remember that in World War II the Ukrainian national movement “decided to get rid of the Jews before the Nazis arrived,” as Feferman explained. “Although without the Nazis there wouldn’t have been a genocide on the scale there was, the movement sought to drive out the Jews from Ukraine at the end of the 19th century. In the 1930s, they talked about a Ukraine ‘cleansed’ of Jews.”

In Ukraine of today, even while the country’s president is a Jew, sympathy remains for the national heroes who collaborated with the Nazis. Just two months ago, the Israeli Embassy in Kyiv was forced to condemn torchlight processions held in honor of Stefan Bandera, the Ukrainian nationalist who collaborated with the Nazis.

“Any attempt to glorify those who supported Nazi ideology defiles the memory of Holocaust victims in Ukraine,” the embassy said in a statement.

The processions didn’t take place in a vacuum. In 2015, the Ukrainian parliament approved a series of laws banning criticism against anyone who fought for Ukrainian independence in the 20th century, “despite the fact that one of the most important movements that struggled for independence actively collaborated in the wave of antisemitism and violence against Jews following the Nazi invasion,” as the Holocaust researcher Dr. Efraim Zuroff told Haaretz in an interview in the past.

In many parts of Ukraine there are memorials and statues that commemorate Nazi collaborators. Bandera’s birthday was recently proclaimed a national holiday.

Vân chưa đọc hết bài viết ở trên , đọc "buồn" , nên không muốn đọc nhiều

nhưng Vân lướt sơ qua , Vân thấy những điễm như 

- đồng ý là Đức giết tập thễ người Do thái

- nhưng tại sao lại chọn đất Ukraine ??

- Ukrainians có nhúng tay vào giúp Đức không ?? hay Đức thi hành công việc này một mình họ ??

- đồng ý là có 1 số người Ukrainians cũng có giúp người Do thái , nhưng mình đừng quên 1 cái mặt quan trọng khác , là cũng có 1 số người Ukrainians nhúng tay vào giúp Đức giết người Do thái 



[Image: 3617557771.jpg?precrop=2200,1468,x0,y0&h...&width=350]
nếu bạn có 1 người bạn Do thái , bạn ngồi nói chuyện với họ về cuộc chiến tranh này

xem họ nghĩ như thế nào

Vân cá 100000% với bạn , họ sẽ không đồng ý kiến với bạn đâu

- đừng trách họ

- vì nếu bạn đặt trường hợp bạn là người Do thái ,  tổ tiên của bạn bị người ta giết

- thì bạn có support người ta trong cuộc chiến này không ??

i doubt it 


Sự hợp tác của người Ukraina

Xem thêm: Ukrainian collaborationism with the Axis powers

Kênh Địa lí Quốc gia cho rằng: "Một số người Ukraina đã hợp tác với Đức Quốc Xã. Theo nhà sử học người Đức Dieter Pohl , khoảng 100,000 người tham gia lực lượng cảnh sát để hỗ trợ Đức Quốc Xã. Nhiều người cùng bộ máy quan liêu địa phương giúp đỡ trong cuộc đại đồ sát người Do Thái. Người Ukraina, như Ivan Tồi Tệ trứ danh của trại Treblinka, là những lính canh cho các trại tử thần"

Theo như The Simon Wiesenthal Center (vào tháng 1/2011) "Như chúng ta đã biết, Ukraina chưa bao giờ điều tra 1 tên tội phạm Quốc Xã địa phương nào, hay là khởi tố những kẻ đã gây ra cuộc diệt chủng."

Theo nhà sử học người Israel Yitzhak Arad, "Vào tháng 1/1942 1 nhóm tình nguyện người Tatar được thành lập ở Simferopol dưới sự chỉ huy của Einsatzgruppe 11. Nhóm người này đã tham gia vào các cuộc săn bắt tội phạm Bài Do Thái và những hành động giết chóc ở vùng nông thôn."

Theo Timothy Snyder, "đó chỉ là những bề nổi, vì nó không có lợi cho mọi người, rằng những người Cộng sản Ukraina hợp tác với người Đức còn nhiều hơn những người Ukraina. " Ngoài ra, nhiều người hợp tác với Đức còn tham gia luôn những chính sách của Liên Xô vào những năm 1930.
Vân quen biết Nathan , người Do thái , he không phải là Christian

nhưng giữa Vân và him , có tình bạn "good"

cách đây vài ngày , Vân gặp him (Vân không hề biết Ukraine có liên hệ tới người Do thái)

Vân hỏi him .. how are you doing ?

him nói ... i am mad

Vân hỏi ... why ?

him nói ... Trudeau wouldn't let me watch the Russian tv


Vân cười nói ... you are a Jew , why you want to watch Russian tv ?

he và Vân nói đùa qua đùa lại ... Vân nói với him "don't get mad , get even" .... xong rồi Vân ngạc nhiên khi Nathan cho Vân biết .. his great grandma was killed by the Ukrainians , his great grandfather didn't get caught by them , so he survived the holocaust

wow , 1 câu chuyện cho Vân 1 cái nhìn khác về Ukraine
Vân và Nathan ngồi nói chuyện ...

Vân biết .. người Do thái trước đây bị giết tập thể , nhưng Vân không hiểu tại sao

Nathan nói ... vì Christians ghét người Do thái

Vân hỏi .. why ?

Nathan nói .. vì trước đây , người Do thái giết Chúa Jesus , nên Christians ghét người Do thái

Vân nói .. Vân đâu có ghét người Do thái đâu (dĩ nhiên Nathan tin Vân , vì Nathan biết Vân là a Christian , mà Vân lại là a good friend của Nathan)

Nathan nói .. because you are a true Christian

Vân ngừng lại , không bàn luận tiếp với Nathan ... nhưng Vân suy nghĩ gì trong đầu ??


- trước đây , mục sư của Vân có nói "chúng ta không nên ghét Jews , vì chính Jesus cũng là Jew .. ghét Jew , tức là ghét Jesus"

- Vân hơi ngạc nhiên khi mục sự nói câu này , vì bãn thân Vân , Vân không hề ghét Jews , cộng đồng Vân quen biết , cũng không hề ghét Jews ... thì tại sao mục sư lại nói như vậy ??



- RUMOR LÀ "NGƯỜI CHRISTIANS GHÉT JEWS" , Vân không biết chữ CHRISTIANS này có liên hệ gì tới BÊN CG không ??? vấn đề tế nhị này , mình nên tìm hiểu "đàng sau bức màn"

- nhưng Personally , Vân nghĩ ...

1. chuyện Chúa Jesus bị người Do thái giết (nói riêng) hay bị con người giết (nói chung) ... là đả nằm trong chương trình của Chúa từ lúc ban đầu rồi 

- là Christian , Vân không thể nói , à , tui ghét Jews , vì Jews giết Chúa Jesus  .... no no 

- còn chuyện Chúa có trừng phạt dân tộc giết Chúa Jesus hay không , đó là trong quyền hành của Chúa ... chứ không phải trong quyền hành của Vân

- Chúa sẽ deal với dân tộc giết Chúa Jesus ... in the way He wants 

- Vân "không có quyền nói" .. à Jews giết Chúa Jesus , i hate Jews .... no no no và no

2. mình đừng quên Chúa có lời hứa với Abraham .. Abraham là người Do thái

- Chúa có bỏ lời hứa này , vì người Do thái giết Chúa Jesus không ??? câu trả lời là ... KHÔNG BAO GIỜ

- Ngài đả hứa ban phước cho dòng dõi Abraham ... CHUÁ SẼ GIỮ LỜI HỨA ĐÓ

- mà mình cũng cần phải hiểu "dòng dõi Abraham" không có nghĩa chỉ là "người Do thái" ... mà nó có nghĩa là "all believers" ... hể anh là "believer" thì anh thuộc dòng dõi Abraham , không cần biết anh là Do thái , hay Gentile (tức là những ai không phải là Do thái)

3. 1 điều interesting Kinh thánh nói về dân Do thái , mà nhiều người trong chúng ta không để ý tới

- chúng ta chỉ để ý tới ... à , người Do thái nhận lời hứa của Chúa ... người Do thái bỏ Chúa ... người Do thái bị giết holocaust ... CHÚNG TA CHO RẰNG NGƯỜI DO THÁI ĐẢ ĐÁNH MẤT LỜI HỨA CUẢ CHUÁ RỒI ... ĐÂY LÀ SUY NGHĨ SAI LẦM 

mình hảy đọc và suy nghĩ đoạn Kinh thánh này .. nói về người Do thái (dòng dõi Chúa chọn làm DÂN NGÀI) 

Rôma 11 (1 chương trình kỳ diệu của Chúa)

1 Vậy tôi nói: Ðức Chúa Trời có bỏ dân Ngài chăng? Chẳng hề như vậy; vì chính tôi là dân Y-sơ-ra-ên, dòng dõi Áp-ra-ham, về chi phái Bên-gia-min.
2 Ðức Chúa Trời chẳng từng bỏ dân Ngài đã biết trước. Anh em há chẳng biết Kinh Thánh chép về chuyện Ê-li sao? thể nào người kiện dân Y-sơ-ra-ên trước mặt Ðức Chúa Trời mà rằng:
3 Lạy Chúa, họ đã giết tiên tri Ngài, hủy phá bàn thờ Ngài; tôi còn lại một mình, và họ tìm giết tôi.
4 Nhưng Ðức Chúa Trời đáp lại thể nào? Ta đã để dành cho ta bảy ngàn người nam chẳng hề quì gối trước mặt Ba-anh.
5 Ngày nay cũng vậy, có một phần còn sót lại theo sự lựa chọn của ân điển.
6 Nhưng nếu bởi ơn thì chẳng phải bởi việc làm nữa; bằng chẳng, thì ơn không còn phải là ơn.
7 Vậy thì làm sao? Ấy là dân Y-sơ-ra-ên chẳng được điều mình tìm; song những kẻ lựa chọn thì đã được, và những kẻ khác thì bị cứng lòng,
8 như có chép rằng: Ðức Chúa Trời đã cho họ mờ tối, con mắt chẳng thấy, lỗ tai chẳng nghe, cho đến ngày nay.
9 Lại, Ða vít có nói: Ước gì bàn tiệc của họ trở nên bẫy Lưới, nên dịp vấp chơn và sự phạt công bình cho họ;
10 Ước gì mắt họ mù không thấy được, Và lưng họ cứ khom luôn.
11 Tôi lại hỏi rằng: Có phải dân Y-sơ-ra-ên vấp chơn dường ấy hầu cho té xuống chăng? Chẳng hề như vậy! Nhưng ấy là bởi tội lỗi họ mà sự cứu đã đến cho dân ngoại, hầu để giục lòng tranh đua của họ.
12 Vả, nếu tội lỗi họ đã làm giàu cho thế gian, sự kém sút họ đã làm giàu cho dân ngoại, thì huống chi là sự thạnh vượng của họ!
13 Tôi nói cùng anh em là người ngoại: bấy lâu tôi làm sứ đồ cho dân ngoại, tôi làm vinh hiển chức vụ mình,
14 cố sức để giục lòng tranh đua của những kẻ đồng tộc tôi, và để cứu nấy người trong đám họ.
15 Vì nếu sự dứt bỏ họ ra đã làm sự hòa thuận cho thiên hạ, thì sự họ trở lại trong ân điển há chẳng phải là sự sống lại từ trong kẻ chết sao?
16 Vả, nếu trái đầu mùa là thánh, thì cả đồng cũng thánh; và nếu rễ là thánh, thì các nhánh cũng thánh.
17 Ví bằng có một hai nhánh bị cắt đi, và ngươi vốn là cây ô-li-ve hoang được tháp vào chỗ các nhánh ấy để có phần về nhựa và rễ của cây ô-li-ve,
18 thì chớ khoe mình hơn các nhánh đó. Nhưng nếu ngươi khoe mình, thì hãy biết rằng ấy chẳng phải là ngươi chịu đựng cái rễ, bèn là cái rễ chịu đựng ngươi.
19 Ngươi sẽ nói rằng: Các nhánh đã bị cắt đi, để ta được tháp vào chỗ nó.
20 Phải lắm; các nhánh đó đã bị cắt bởi cớ chẳng tin, và ngươi nhờ đức tin mà còn; chớ kiêu ngạo, hãy sợ hãi.
21 Vì nếu Ðức Chúa Trời chẳng tiếc các nhánh nguyên, thì Ngài cũng chẳng tiếc ngươi nữa.
22 Vậy hãy xem sự nhơn từ và sự nghiêm nhặt của Ðức Chúa Trời: sự nghiêm nhặt đối với họ là kẻ đã ngã xuống, còn sự nhơn từ đối với ngươi, miễn là ngươi cầm giữ mình trong sự nhơn từ Ngài: bằng chẳng, ngươi cũng sẽ bị chặt.
23 Về phần họ, nếu không ghì mài trong sự chẳng tin, thì cũng sẽ được tháp; vì Ðức Chúa Trời có quyền lại tháp họ vào.
24 Nếu chính ngươi đã bị cắt khỏi cây ô-li-ve hoang thuận tánh mình, mà được tháp vào cây ô-li-ve tốt nghịch tánh, thì huống chi những kẻ ấy là nhánh nguyên sẽ được tháp vào chính cây ô-li-ve mình!
25 Vả, hỡi anh em, tôi không muốn anh em chẳng biết sự mầu nhiệm nầy, e anh em khoe mình khôn ngoan chăng: ấy là một phần dân Y-sơ-ra-ên đã sa vào sự cứng lòng, cho đến chừng nào số dân ngoại nhập vào được đầy đủ;
26 vậy thì cả dân Y-sơ-ra-ên sẽ được cứu, như có chép rằng: Ðấng Giải cứu sẽ đến từ Si-ôn, Cất sự vô đạo ra khỏi Gia-cốp;
27 Ấy là sự giao ước mà ta sẽ lập với họ, Khi ta xóa tội lỗi họ rồi.
28 Nếu luận về Tin Lành thì họ là nghịch thù bởi cớ anh em, còn luận về sự lựa chọn, thì họ được yêu thương bởi cớ các tổ phụ;
29 vì các sự ban cho và sự kêu gọi của Ðức Chúa Trời chẳng hề đổi lại được bao giờ.
30 Lại như khi trước anh em đã nghịch cùng Ðức Chúa Trời, mà bây giờ được thương xót bởi sự nghịch của họ,
31 thì cũng một thể ấy, bây giờ họ đã nghịch, hầu cho cũng được thương xót bởi sự thương xót đã tỏ ra với anh em.
32 Vì Ðức Chúa Trời đã nhốt mọi người trong sự bạn nghịch, đặng thương xót hết thảy.
33 Ôi! sâu nhiệm thay là sự giàu có, khôn ngoan và thông biết của Ðức Chúa Trời! Sự phán xét của Ngài nào ai thấu được, đường nẻo của Ngài nào ai hiểu được!
34 Vì, ai biết ý tưởng Chúa, ai là kẻ bàn luận của Ngài?
35 Hay là ai đã cho Chúa trước, đặng nhận lấy điều gì Ngài báo lại?
36 Vì muôn vật đều là từ Ngài, và hướng về Ngài. Vinh hiển cho Ngài đời đời, vô cùng! A-men.
chưa hết , Kinh thánh còn cho những chi tiết ... VAI TRÒ QUAN TRỌNG CUẢ DÂN DO THÁI Ở ĐÂY (mà mình là Gentiles , không có đâu nhá)

a. những ai có nghe qua 144.000 nhân  vật trong Khải huyền ??? ậy , họ là người Do thái đó nhá   Hello

Khải huyền 7

4 Tôi lại nghe số người được đóng ấn là: Mười bốn vạn bốn ngàn người được đóng ấn từ trong các chi phái dân Y-sơ-ra-ên;
5 Trong chi phái Giu-đa, một vạn hai ngàn người được đóng ấn; Trong chi phái Ru-bên, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Gát, một vạn hai ngàn;
6 Trong chi phái A-se, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Nép-ta-li, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Ma-na-se, một vạn hai ngàn;
7 Trong chi phái Si-mê-ôn, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Lê-vi, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Y-sa-ca, một vạn hai ngàn;
8 Trong chi phái Sa-bu-lôn, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Giô-sép, một vạn hai ngàn; Trong chi phái Bên-gia-min, một vạn hai ngàn đều được đóng ấn.

b. The New Jerusalem (HEAVEN) sẽ có 4 mặt , 1 mặt có 3 cửa, tức là tỗng cộng 12 cửa , 12 cữa này cũng mang tên của người Do thái  Hello

Khải huyền 21:12

12 Thành có một bức tường cao lớn, với mười hai cửa, trên những cửa có mười hai vị thiên sứ, cùng những danh đề, là danh mười hai chi phái của con cháu Y-sơ-ra-ên:
Rôma 11 , từ từ Vân sẽ đi sâu vào ... các bạn có thì giờ , đọc để hiểu đại khái trước 


- họ là dân tộc được Chúa chọn là .. DÂN NGÀI 

- còn chúng ta không phải là dân tộc Chúa chọn làm dân Ngài Crying-face4 .. nên chúng ta chỉ được gọi là ... GENTILES  Crying-face4


- dù họ có trải qua nhiều chết chóc , dù họ có trải qua tin tức thế giới

- nhưng đừng quên ...  Shy HỌ LÀ DÂN CHUÁ  Shy ... deal with that

Vân sẽ thảo luận sâu hơn về ... Dân Chúa , nhất là đoạn Rôma 11  Hello
Vân cho 1 cái hint khi bạn đọc Rôma 11

- có 2 nhóm người ... 1 nhóm được Chúa chọn làm dân Ngài (Jews) ... 1 nhóm không được Chúa chọn làm dân Ngài (Gentiles)

- lại có thêm 2 nhóm khác nữa ... 1 nhóm tin vào Chúa (Believers) .... 1 nhóm không tin vào Chúa (Unbelievers)

- Jews có thể nằm trong cả 2 nhóm (Believers và Unbelievers)

- vì tội lỗi của Jews , Chúa tạo lòng ganh tị trong Jews (khi nhìn thấy Gentiles trở thành Believers)

- khi Jews thấy "mình được Chúa chọn , thì làm sao mình đánh mất sự cứu rổi , trong khi tụi kia không được chọn , mà lại nhận được sự cứu rổi" ... thì lúc đó nhiều Jews sẽ trở về làm Believers để nhận được sự cứu rổi

- chính vì chuyện này  , mà cả Jews Gentiles đều có được Believers (những người nhận sự cứu rổi)

- và dĩ nhiên , cả Jews Gentiles đều có được Unbelievers (những người mất sự cứu rổi)  2leluoi

để giúp bạn hiểu , Vân cho tĩ dụ này

- tỉ dụ mình là "con đẻ" , cha mẹ mình có mấy đứa "con nuôi" nữa

- khi mình thấy "nó là con nuôi" mà nó cũng được thừa hưỡng gia tài ... mình "ganh tị"

- mình là "con đẻ" thì mình cũng phải làm sao để được thừa hưỡng gia tài giống nó

- nhờ vậy , mà cả "con đẻ và con nuôi" đều được thừa hưỡng gia tài

Rôma 11:11-14

11 Tôi lại hỏi rằng: Có phải dân Y-sơ-ra-ên vấp chơn dường ấy hầu cho té xuống chăng? Chẳng hề như vậy! Nhưng ấy là bởi tội lỗi họ mà sự cứu đã đến cho dân ngoại, hầu để giục lòng tranh đua của họ.
12 Vả, nếu tội lỗi họ đã làm giàu cho thế gian, sự kém sút họ đã làm giàu cho dân ngoại, thì huống chi là sự thạnh vượng của họ!
13 Tôi nói cùng anh em là người ngoại: bấy lâu tôi làm sứ đồ cho dân ngoại, tôi làm vinh hiển chức vụ mình,
14 cố sức để giục lòng tranh đua của những kẻ đồng tộc tôi, và để cứu mấy người trong đám họ.