[phai]

Mình nghe câu cửa miệng từ người Việt: "đâu chả thế, đều xấu như nhau", ngay cả từ những người Việt từ Ukraina: "quan chức Ukraina tham nhũng lắm, gửi viện trợ sang tụi nó ăn hết.."
Vấn đề tham nhũng luôn luôn là vấn nạn khủng khiếp của các nước độc tài và hậu XHCN, hãy nhìn Nga và hiệu quả vũ khí của họ, sẽ thấy hậu quả nghiêm trọng thế nào trong thực tế.
Nếu nói về quản lý tham nhũng, tự do báo chí hay quyền con người thì các nước EU luôn luôn dẫn đầu, thậm chí những nơi từng "nổi tiếng" về lộn xộn như Ý, Hy Lạp... đều dần dần được đưa vào quy củ của pháp luật. Tất cả đều nằm ở cơ chế giáp sát từ EU cho mỗi đồng xu họ hỗ trợ, hệ thống quản lý dự án, theo dõi bằng kỹ thuật cao, trả lương xứng đáng, cùng sự tự do báo chí để ai cũng có thể đặt câu hỏi cho những nghi vấn của mình, từ đó, khiến người có chức vụ không thể và không dám tham nhũng, dần dần tạo thói quen và sự tự tin "có thể làm được" cho xung quanh.
Để nhận tiền ở EU, bạn phải lập hồ sơ xin viện trợ gửi tới 1 trong rất nhiều quỹ quản lý chuyên về vấn đề cấp viện trợ đó. Nhân viên của quỹ sẽ đánh giá rủi ro, bắt buộc người xin phải thực thi luật pháp và theo các tiêu chuẩn của EU đề ra. Mức hỗ trợ thường từ 50 tới 95% dự án, nhưng phải chịu sự giám sát và nghiệm thu của họ. Nếu có sai phạm, sẽ phải hoàn lại 100% viện trợ và người, cty vi phạm đó, thậm chí các cty "sân sau" cũng bị cấm, thường là vĩnh viễn, tham gia các dự án có sự hỗ trợ của EU sau này. Các giám sát viên của EU là độc lập, từ nơi khác đến, họ có đủ máy móc, công cụ để kiểm tra, ngay cả việc dùng vệ tinh để giám sát liên tục, thành ra việc "táy máy" trên diện rộng là rất khó.
Ba Lan 30 năm trước cũng giống hệt Ukraina bây giờ: tham nhũng, trộm cắp, đói khổ... Sau 20 năm vào EU, nạn tham nhũng gần như biến mất, ngay cả tình trạng phổ biến trước đây: chạy quá tốc độ, bị cảnh sát giao thông tóm mà đút tiền là bây giờ vào tù, không gỡ được.
Mọi người để ý: đến mafia Ý còn không đỡ nổi các thanh tra EU, nữa là những ông bà tham nhũng ở các nước đang phát triển.
Mọi thay đổi của xã hội không "bụp" một cái được, nhưng cùng với thời gian và giáo dục nhận thức xã hội, con người, đất nước, môi trường sẽ có những thay đổi tích cực, mà khi quay đầu nhìn lại, đều có thể giật mình: tại sao ngày xưa lại thế nhỉ.
Người Ukraina đi làm việc trong EU có tới hàng triệu và họ cũng cảm nhận ra điều này. Nên đó là lý do tại sao người Ukraina chấp nhận chiến tranh, đổ máu, hy sinh để từ bỏ sự ảnh hưởng của Nga để ra nhập thế giới văn minh còn lại. Vì đó là con đường tốt nhất để dân tộc họ có một tương lai tốt đẹp hơn.
"Phương Tây" không phải "tự nhiên" trở thành điểm đến cho toàn thế giới, chắc chắn không phải do "giàu có" - giàu có thì Dubai đâu có kém - mà là ở các giá trị giữa con người với con người, sự ổn định, thanh bình trong xã hội và tương lai tốt đẹp cho đại đa số mọi người.

FB Phan Châu Thành

---

Vì nữ phóng viên chiến trướng vắng mặt khá lâu nên tôi mới làm 1 account ở FB và tìm đọc những người Việt đang sống ở Ba Lan hay Đức, những nước đang trực tiếp đối mặt với những hệ luỵ của cuộc chiến ở Ukraine thì thấy anh chàng Phan Châu Thành ở trên.

Anh chàng này mới có 44 tuổi, gốc Hà Nội định cư ở Ba Lan, nhưng có những suy nghĩ thật chín chắn phải chăng vì anh ta đã sống cận kề và chứng kiến tận mắt cùng cảm nhận được những mong ước của người dân Ukraine chứ không phải như những kẻ ngồi xa diệu vợi nhưng muốn bày mưu tính kế cho cả một dân tộc khác. Quý vị và con cái cháu chắt đang sống trong một thế giới tự do văn minh và chắc chắn quý vị sẽ không bao giờ dám từ bỏ nó nhưng tại sao quý vị lại không muốn cho một dân tộc khác chiến đấu để có được cái quý vị đang hưởng thụ.

Anh Phan Châu Thành không chỉ nói suông nhưng anh ta còn làm được rất nhiều. Chỉ là một thương gia bình thường nhưng anh ta đã huy động được một quỹ cứu trợ 127,000 USD (gần đây chính phủ VN mới chỉ tuyến bố sẽ giúp 500,000 ) và mua nhu yếu phẩm rồi cùng các tình nguyện viên trực tiếp chuyển tới những người dân Ukraine.




So sánh với những người trẻ như vậy, ai không biết, nhưng tôi tự thấy mình xấu hổ.